การตรวจอัลตราซาวด์ (Ultrasound หรือ Ultrasound scanning)* คือ การตรวจทางการแพทย์โดยใช้คลื่นเสียงความถี่สูงผ่านทะลุเข้าสู่อวัยวะภายในเพื่อจับภาพอวัยวะหรือส่วนต่าง ๆ ภายในร่างกาย ซึ่งนอกจากจะใช้ในการตรวจดูทารกในครรภ์ได้แล้ว ยังสามารถใช้ในการตรวจวินิจฉัยโรคหรือเป็นเครื่องมือช่วยให้ศัลยแพทย์เห็นภาพร่างกายในขณะผ่าตัดได้ด้วย

แนวความคิดการนำอัลตราซาวด์มาใช้ทางการแพทย์นั้นมีมาตั้งแต่ปี ค.ศ.1940 โดยนักเคมีชาวอเมริกัน จนมาถึงในปี ค.ศ.1949 นายแพทย์จอห์น เจ. ไวลด์ (John J. Wild) ชาวอังกฤษซึ่งใช้ชีวิตในสหรัฐอเมริกาได้เป็นบุคคลแรกที่นำอัลตราซาวด์มาใช้เพื่อการวินิจฉัยโรค โดยครั้งแรกใช้ในการตรวจความหนาของลำไส้ ทำให้นายแพทย์จอห์น เจ. ไวลด์ ได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาแห่งอัลตราซาวด์ทางการแพทย์ (Father of medical ultrasound)

ต่อมาในปี ค.ศ. 1962 นายแพทย์โจเซฟ (Joseph Holmes), นักวิศวกรวิลเลียม (William Wright) และนักดนตรีราล์ฟ (Ralph Meyerdirk) ได้ร่วมกันประดิษฐ์เครื่องตรวจอัลตราซาวด์ทางการค้าได้สำเร็จและสามารถผลิตออกจำหน่ายได้ในปี ค.ศ.1963 ต่อจากนั้นเครื่องตรวจอัลตราซาวด์ก็ได้พัฒนาอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องจนมีประสิทธิภาพสูงอย่างเช่นในปัจจุบัน สามารถตรวจให้ภาพได้ตั้งแต่ 2 มิติ, 3 มิติ ไปจนถึง 4 มิติ (ภาพที่มีการเคลื่อนไหวได้ตามความจริง) และยังจะพัฒนาต่อไปอีกเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการวินิจฉัยโรคที่เฉพาะเจาะจงในแต่ละอวัยวะและเนื้อเยื่อ